WRL-Kansenregeling stimuleert lokale initiatieven
De Kansenregeling van het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL) geeft een impuls aan lokale projecten in Limburg die helpen wateroverlast te verminderen. Er is tien miljoen euro aan subsidie beschikbaar, verdeeld over twee rondes. Met dit geld kunnen lokaal snel maatregelen worden genomen die direct resultaat geven. We spraken Katya Ivano, programmamanager WRL en Jorne Boss, projectleider WRL Kansenregeling. “Elke maatregel telt, maar samen bereiken we het meest.”
Waarom is deze regeling nodig?
De watersnood van juli 2021 liet zien dat Limburg weerbaarder moet worden tegen de steeds extremere neerslag door klimaatverandering. Dat vraagt om een samenhangende aanpak, waarbij overheden de krachten bundelen. Daarom is in juli 2022, met steun van het Rijk, het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg gestart: een samenwerking van provincie, waterschap en de 31 Limburgse gemeenten. WRL onderzoekt per gebied wat er nodig en mogelijk is en werkt aan grote en structurele oplossingen. Die vergen echter tijd. Daarom is er ook inzet op maatregelen die nú al effect hebben: de WRL Kansenregeling maakt dergelijke snelle, kansrijke projecten mogelijk, zonder negatieve gevolgen elders.
Wat kun je met deze regeling doen?
Met de Kansenregeling worden projecten van derden versneld. Denk aan maatregelen als water vasthouden en infiltratie, natuurlijke of technische waterberging, vergroten van de afvoercapaciteit en het beschermen van gebieden tegen wateroverlast. Het programma WRL richt zich op de regionale beken in Limburg. Het hoofdwatersysteem (dus ook de Maas) vallen buiten de scope van het programma. Naar verwachting zijn veel kleine maatregelen nodig, die samen impact zullen hebben in de stroomgebieden van de zijrivieren en beken van de Maas. Met deze maatregelen komt er uiteindelijk ook minder (snel) water in de Maas.
Hoe kun je subsidie aanvragen?
Initiatiefnemers, vaak gemeenten, terreinbeheerders of particulieren, dienen hun plannen zelf in. “Vooraf plannen we samen een kort vooroverleg in,” zegt Jorne Boss, projectleider van de Kansenregeling. “Dan bespreken we het plan en kijken we samen of het binnen de regeling past.” Een volledige aanvraag bestaat uit een onderbouwd projectplan, kaartmateriaal, een kostenraming, begroting en planning. Bij honorering geldt onder andere dat het project binnen zes maanden moet starten en binnen twee jaar gerealiseerd moet zijn.
Beoordelen op effect en toekomstbestendigheid
Belangrijkste criteria voor beoordeling zijn de effectiviteit tegen wateroverlast, de mate van ‘no-regret’, uitvoerbaarheid binnen twee jaar, en het uitblijven van negatieve effecten elders. Projecten die alleen wettelijk verplichte maatregelen treffen, komen niet in aanmerking; de regeling is bedoeld voor oplossingen die verder gaan dan de norm (“bovennormatief”). Jorne: “Die extra stap is nodig om écht vooruitgang te boeken.”
Voorbeelden uit de praktijk
Dankzij de Kansenregeling zijn al vele mooie projecten gestart. Zo werd op het perceel van Hoeve ’t Hemelrijk in Ransdaal, 4,85 hectare groot, een agroforestryproject versneld mogelijk. Daar zijn 176 walnootbomen, 388 meter hagen en 210 meter struiken geplant. Het aanplanten van bomen en hagen op een hellend perceel is een effectieve zogenoemde bronmaatregel: het water wordt vastgehouden op de plek waar het valt, in plaats van dat het snel afstroomt naar lagergelegen gebieden. Naast bosaanleg is deze vorm van agroforestry één van de meest effectieve maatregelen die op landbouwgrond mogelijk is. Hoewel de plannen er bij de initiatiefnemer al lagen, bracht de Kansenregeling een stroomversnelling voor de uitvoering. “De Kansenregeling hielp om de ideeën van de initiatiefnemer echt te realiseren. Het is een mooie steun in de rug voor ondernemers en organisaties die verder willen kijken dan vandaag.”, aldus Katya Ivanova.
Ook de Frankhofmolen in Vaals, een rijksmonument aan de Zieversbeek, profiteert van de regeling: de noordelijke kade wordt versterkt, lekkages (‘piping’) worden verholpen en de kade tussen twee vijvers wordt verlaagd voor extra overloopcapaciteit. “Zo voorkomen we schade aan waardevol erfgoed,” voegt Jorne toe.
WRL Kansenregeling Vaals-Frankenhofmolen
Focus op uitvoering én leren in de praktijk
De hoofdrol is weggelegd voor concrete uitvoering, maar de praktijkkennis die zo wordt opgedaan, helpt ook bij het WRL-brede beleid. Na de eerste subsidieronde is bijvoorbeeld een verplicht vooroverleg ingevoerd om de kans op afwijzingen te verkleinen: hierdoor kan vooraf worden getoetst of projecten passen binnen de doelstellingen. Dit voorkomt teleurstellingen.
Samen bereik je meer
WRL is een samenwerking van alle overheden in Limburg en het Rijk. Voor het maken van integrale gebiedsplannen met blijvende impact is die samenwerking essentieel. De Kansenregeling is door WRL opgezet en de aanvragen worden beoordeeld door het Cluster Subsidies van de Provincie Limburg en de WRL Kansenbrigade, die zich daarbij – indien nodig – laten adviseren door deskundigen.
WRL subsidieert projecten die aansluiten bij de doelen van het programma, maar treedt niet op als partner in de uitvoering, en neemt geen rol over van andere overheden of organisaties. Dat betekent dat initiatiefnemers zelf verantwoordelijk blijven voor bijvoorbeeld vergunningsaanvragen en de uitvoering van het project. Zo waarborgt WRL dat projecten impact maken op een manier die past bij de beleidsdoelen van alle partnerorganisaties, zonder de verantwoordelijkheden te verschuiven.
Veelvoorkomende valkuil
Een veelvoorkomende fout is het aanvragen van subsidie voor reguliere wettelijke taken. “Plan een vooroverleg in,” zegt Jorne. “We helpen initiatiefnemers graag om tot een kansrijk voorstel te komen.”
Wanneer is de Kansenregeling geslaagd?
De regeling is geslaagd als het lukt om het volledige beschikbare budget van 10 miljoen euro daadwerkelijk te besteden aan bovennormatieve, effectieve maatregelen die gezamenlijk bijdragen aan het verminderen van wateroverlast in Limburg.
De Kansenregeling is een product van het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL). De subsidieregeling staat open voor iedereen met een goed plan en is bedoeld voor projecten die snel resultaat opleveren zonder negatieve effecten op andere plekken. De regeling is geopend tot 15 september 2026. Meer informatie over de Kansenregeling: Kansenregeling – Wacht niet op water.
Jorne Boss – projectleider WRL Kansenregeling
Katya Ivanova – programmamanager
