Op 3 juli 2026 ging het kernteam Maas van Provincie Limburg op werkbezoek naar een tweetal Noord-Brabantse projecten: Howabo en Meanderende Maas. Er werden veel ervaringen en kennis uitgewisseld. Een bezoek dat voor herhaling vatbaar is.
Howabo: Hoogwater Aanpak Brabant Oost, op zoek naar plek voor 300 miljoen badkuipen water
Voor het project Howabo werd de afvaardiging uit Limburg bijgepraat door Waterschap Aa en Maas over de hoogwateraanpak in de regio ’s-Hertogenbosch. Deze stad ligt aan de Maas op het punt waarop veel waterlopen uit Brabant-Oost bijeenkomen. Als de Maas hoog staat én als er tegelijkertijd veel water uit de zijarmen van de Maas, zoals de Aa en de Dommel die kant op stroomt, kan het water niet goed meer weg en dreigt wateroverlast in de stad en omliggende gemeentes. Een ingenieus systeem van stuwen, spuisluizen, kanalen en waterbergingen verdeelt nu al het water in de regio. Naar de toekomst toe moet dit systeem nog verder uitgebreid worden, om toekomstbestendig te worden. Er wordt daarbij daarvoor via een adaptieve strategie op meerdere tijdschalen naar oplossingen gezocht:
- Technische oplossingen voor de korte termijn
- Extra opvang capaciteit voor de middellange termijn (tot 50 miljoen kuub in 2050!)
- Meer water bovenstrooms (hoger gelegen delen) vasthouden en bergen voor de lange termijn
Een aantal van de opgaven uit het programma werd ook buiten bekeken: spuisluis Crèvecoeur, bergingsgebied Bossche Broek en de Vughterstuw.
Voor de Limburgse Maas collega’s was dit erg leerzaam, omdat ook in Limburg de wisselwerking tussen beken (regionaal systeem) en de Maas tijdens hoogwatersituaties voorkomt. De binnen Howabo gebruikte adaptieve strategie kan daarvoor ook een goede aanpak zijn. De Limburgse aanpak van de Maas kan weer gevolgen hebben voor de waterhoogtes in Brabant.
Meanderende Maas
Bij het project Meanderende Maas werd het Limburgse kernteam Maas in het informatiecentrum in Megen door de projectleider bijgepraat over de doelstellingen en voortgang van dit dijkversterkingsproject. Met aandacht voor thema’s als bewonersparticipatie tot (verborgen) technische oplossingen van damwanden in dijken. Daarna werd in een veldbezoek de voortgang van de diverse dijktrajecten rondom Megen bekeken, die in verschillende stadia van uitvoering waren. Een prachtig voorbeeld hoe in een dijkversterkingsproject de ruimte voor mens, rivier en natuur in samenhang vormgegeven kan worden.
Landschappelijke inpassing
Voor de Limburgers was het leerzaam dat er veel werk werd gemaakt van oude Maasmeanders, die niet meer tot het huidige riviersysteem behoren, opnieuw een rol gegeven werden in de beleving, kwaliteit en identiteit van het rivierlandschap. De ontstaansgeschiedenis van het typische landschap wordt daardoor helder zichtbaar gemaakt. Men gaat er zelfs zover dat zeer technische beschermingsmaatregelen (damwanden aan de voet en in de dijken) compleet worden weggewerkt, waardoor de dijken met extra versteviging toch passend blijven in dit landschap. Mooi was tenslotte om te zien dat de Brabanders ervoor gekozen hebben de typische bakenbomen, oude routemarkeringen van de vaargeul, weer in ere te herstellen.
