Op donderdag 13 november 2025 vond in het Chassé Theater in Breda het 16de Nationaal Deltacongres plaats. Met ruim 1.300 aanwezigen in de zaal en nog eens 300 deelnemers online was het congres opnieuw hét jaarlijkse ontmoetingsmoment voor iedereen die betrokken is bij waterveiligheid, klimaatadaptatie en de toekomst van ons deltaland. Het centrale thema dit jaar: hoe verhouden we ons tot een nieuwe werkelijkheid waarin verzilting toeneemt, zoetwater schaarser wordt en de zeespiegel blijft stijgen.
De Maas in de schijnwerpers
Voor het Deltaprogramma Maas was het congres een belangrijk moment om de regionale uitdagingen te verbinden aan de nationale agenda. De Maas is immers een rivier die niet alleen Nederland, maar ook Duitsland en België raakt. Het water dat ons land binnenkomt, bepaalt in hoge mate de opgaven waar we voor staan.
Jan Boelhouwer, voorzitter van de Klankbordgroep Deltaprogramma Maas, deed een duidelijke oproep: “Het water dat uit het buitenland naar de Maas komt is nu onderwerp van regionale grensoverschrijdende afstemming. Maar eigenlijk zou het Rijk hier meer oog voor moeten hebben. Gebruik de Maas als mogelijkheid om te oefenen – ook met het oog op het Rijnsysteem dat in de toekomst ook een regenrivier wordt.”
Stand van Deltaprogramma Maas
De stand van het Deltaprogramma Maas was de hele dag druk bezocht. Bezoekers konden hier kennismaken met onze projecten, de aanpak voor de herijking en de adaptatiestrategieën op weg naar de nieuwe Voorkeursstrategie Maas 2027. Het bood een waardevolle gelegenheid om kennis te delen en partners mee te nemen in de keuzes die voor ons liggen. De herijking van het Deltaprogramma en de integrale Maasstrategieën voor de lange termijn werden uitvoerig besproken.
Deltafilm en excursies
Een bijzonder moment was de première van de nieuwe Deltafilm, waarin klimaatadaptatie en projecten langs de Maas en in de provincie Brabant centraal stonden. De film liet zien hoe perioden van droogte en hoogwater worden opgevangen en hoe waterveiligheid, natuur en samenleving samenkomen. Binnenvissers, landschapsarchitecten, droogtecoördinatoren en projectleiders vertelden met passie over hun waterwerk Programmamanager Deltaprogramma Maas Koos Beurskens sprak in de film over de Maas bij Den Bosch: “Eigenlijk ligt Den Bosch heel laag, en zou je kunnen zeggen dat dit het afvoerputje voor water in Oost-Brabant is. De prognoses voor de toekomst laten zien dat de huidige waterbergingen te klein zijn om de extra 36 miljoen m3 op te vangen. De keuze waar we voor staan is om veel meer water in de provincie vast te houden door middel van herstel sponswerking, of zou een gemaal in Den Bosch een oplossing kunnen zijn om dit water snel naar de Maas af te voeren?”
Indringende boodschap, maar ook optimisme
Deltacommissaris Co Verdaas benadrukte dat we ons moeten voorbereiden op harde keuzes. “Er komen uitdagingen op ons af die we niet met één oplossing kunnen aanpakken, maar alleen met meerdere tegelijk. Juist die interactie tussen maatregelen is belangrijk. Dat vraagt om verregaande samenwerking.” Hoewel de boodschap indringend was, klonk er ook optimisme door. Nederland heeft een unieke positie: onze overheden, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven zijn als geen ander toegerust om deze uitdagingen aan te pakken. “Als we het maar samen doen” aldus Verdaas. Het hele artikel is hier te lezen: 16de Nationaal Deltacongres in Breda: ‘We moeten ons verhouden tot een nieuwe werkelijkheid’ | Deltaprogramma
Bestuurlijk gesprek Deltabeslissing Grote Rivieren en Delta’s
In de middag waren er diverse deelsessies. Een daarvan was het Bestuurlijk gesprek Deltabeslissing Grote Rivieren en Delta’s. De regie van deze sessie lag geheel in handen van het programmateam Ruimte voor de Rivier 2.0 (RvdR2.0). De inleidende presentatie stelde de samenhang tussen RvdR2.0 en de Deltaprogramma’s Maas, Zoetwater en benedenstroomse gebieden centraal. Deze samenhang wordt geborgd in de Deltabeslissing Grote Rivieren en Delta’s.
Vervolgens waren er drie gesprekken tussen twee bestuurders over verschillende thema’s. Hierin werd onder andere gesproken over Water is water! Het pleidooi van de Limburgse dijkgraaf Saskia Borgers was hierbij dat het hoofdwatersysteem van de Maas niet los gezien kan worden van de zijrivieren in het regionaal systeem. Het vormt samen één eenheid en moet in beleid en regelgeving ook zo in samenhang benaderd worden.
Samenwerking als sleutel
Wat tijdens het congres duidelijk naar voren kwam, is dat samenwerking de sleutel is. Niet alleen tussen overheden en waterschappen, maar ook met bedrijven, kennisinstellingen en burgers. Het Deltaprogramma Maas laat zien dat regionale samenwerking cruciaal is om nationale doelen te halen.
